Skip navigation

Please use this identifier to cite or link to this item: http://hdl.handle.net/20.500.12128/3996
Title: William Gilpin and nature
Authors: Oracz, Marta
Keywords: William Gilpin; teoria picturesque Gilpina
Issue Date: 2014
Publisher: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego
Citation: J. Mydla, A.Wilczek, T. Gnat (red.), "Nature(s): environments we live by in literary and cultural discourses" (S. 188-204). Katowice : Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
Abstract: Celem niniejszego artykułu jest ukazanie roli natury w twórczości Williama Gilpina w odniesieniu do jego koncepcji sztuki i teorii estetycznej picturesque oraz w kontekście jego podróży. Piękno natury było punktem wyjścia teorii picturesque Gilpina określającej zasady tworzenia pejzażu. Znaczenie terminu picturesque pokrywa się częściowo z zakresem znaczeniowym słowa piękny, lecz nie jest z nim tożsame. Picturesque to pojęcie węższe, określa szczególny rodzaj piękna. Jest to piękno sprawdzające się w sztuce. Picturesque to malowniczy, „dobrze prezentujący się na płótnie”. Gilpin podkreśla, że jedynym źródłem picturesque jest natura; zadaniem zaś artysty jest wyselekcjonowanie z przyrody tych jej form, których uroda spełnia wymogi sztuki. Natura jest skarbnicą malowniczych form i tym samym stanowi jedyny właściwy wzór dla malarza pejzażysty. Przyroda, która z uwagi na swój walor picturesque była jedynym modelem dla artysty, pełniła u Gilpina jeszcze inną, dodatkową funkcję. Jej piękno było motorem wędrówek autora; Gilpin podziwiał uroki przyrody podczas wielotygodniowych wycieczek górskich, których ważnym celem była religijna kontemplacja dzikiej przyrody. Przyroda dziewicza, niezmieniona ręką człowieka jawiła mu się jako najdoskonalsze dzieło Boże. W tej kwestii Gilpin był spadkobiercą filozofii Lorda Shaftesbury, który cenił piękno przyrody nieujarzmionej. Shaftesbury, a za nim Gilpin, dowodzi, że piękno natury nieskalanej cywilizacją to piękno doskonałe, ponieważ przyroda, pierwotna i nieprzetworzona przez człowieka jest oryginalnym dziełem Boga, doskonałego twórcy.
URI: http://hdl.handle.net/20.500.12128/3996
ISBN: 9788322622568
9788380120259
Appears in Collections:Książki/rozdziały (W.Fil.)

Files in This Item:
File Description SizeFormat 
Oracz_William_Gilpin_and_nature.pdf334,46 kBAdobe PDFView/Open
Show full item record


Uznanie autorstwa - użycie niekomercyjne, bez utworów zależnych 3.0 Polska Creative Commons License Creative Commons