Skip navigation

Please use this identifier to cite or link to this item: http://hdl.handle.net/20.500.12128/5070
Full metadata record
DC FieldValueLanguage
dc.contributor.advisorJarowiecki, Jerzy-
dc.contributor.authorLisowska-Kożuch, Urszula-
dc.date.accessioned2018-06-29T05:33:43Z-
dc.date.available2018-06-29T05:33:43Z-
dc.date.issued2007-
dc.identifier.urihttp://hdl.handle.net/20.500.12128/5070-
dc.description.abstractW 2007 r. minęła 62 rocznica narodzin „Dziennika Polskiego”, pisma, które przez pierwsze powojenne lata usiłowało pełnić rolę ogólnopolskiego dziennika i jednocześnie pisma literackiego, a które miało niebagatelny wpływ na rozwój intelektualny i kulturalny nie tylko Krakowa, ale także naszego kraju. 25 stycznia 1945 r. ukazał się pierwszy numer „Dziennika Krakowskiego”, który zapoczątkował dzieje „Dziennika Polskiego”. Od 4 lutego pismo zaczęło ukazywać się pod nową nazwą, wtedy też „Dziennik Polski” przejęła Spółdzielnia Wydawnicza „Czytelnik”. Głównym celem pracy jest przedstawienie rozwoju „Dziennika Polskiego” w latach 1945-1970 i ukazanie zmian, jakie zachodziły pod wpływem sytuacji społeczno-politycznej oraz udowodnienie, że „Dziennik Polski”, niezależnie od pełnienia funkcji informacyjnej, znaczną uwagę przywiązywał do problematyki kulturalnej i oświatowej, a w jej obrębie szczególną uwagę poświęcał książce i jej upowszechnianiu. Przedmiotem badania jest 26 roczników „Dziennika Polskiego” (8122 numerów), jednakże należy w tym miejscy zaznaczyć, że w 1970 r. do badań wzięto numery od 1 stycznia do 2 kwietnia (77 numerów), co było związane z zakończeniem pełnienia funkcji redaktora naczelnego przez Mieczysława Kietę47 i stanowi pewną cezurę w dziejach gazety oraz jego dodatki tematyczne ukazujące się w latach 1945-1970. Do badań wykorzystano wszystkie numery pisma z tych lat, materiały zachowane w redakcji „Dziennika Polskiego” i w prywatnych archiwach, materiały przechowywane w Archiwum Państwowym miasta Krakowa oraz raporty Ośrodka Badań Prasoznawczych w Krakowie.W pracy wykorzystano metodę analizy zawartości prasy, elementy warsztatu historyka literatury i techniki statystyczne. Przedmiotem badania było 26 roczników „Dziennika Polskiego” i 22 jego dodatki i kolumny tematyczne. Aby opracować tak obszerny materiał do części I pracy, całość materiału przeanalizowano pod kątem jakościowej analizy zawartości,a kryterium selekcji stanowiło znaczenie poszczególnych tematów dla życia społecznopolitycznego, ponadto dokonano ilościowej analizy zawartości 8 numerów „Dziennika Krakowskiego” (w tym celu zmodyfikowano klucz kategoryzacyjny zawartości dzienników Ireny Tetelowskiej48). Do II części, poruszającej problematykę książki i jej upowszechniania, materiał został przeanalizowany w całości. Na potrzeby pracy utworzono klucz kategoryzacyjny zawierający następujące elementy: Proza na łamach, Poezja na łamach, Fraszki i utwory satyryczne na łamach, Sztuki sceniczne na łamach, Informacje o twórcach, Biblioteki i archiwa, Księgarnie i antykwariaty, Wydawnictwa, Recenzje, Informacje 0 książce, Publikacje o literaturze, Akcje, Imprezy literackie, Wystawy, Kluby literackie 1 czytelnicze, Konkursy i plebiscyty czytelnicze, Aukcje, kiermasze i targi książki, Wypowiedzi inne. Ilościowa analiza omawianych zagadnień znalazła swoje odzwierciedlenie w 20% próbie reprezentatywnej, do badania wzięto co 5 numer pisma zaczynając od numeru pierwszego, uwzględniając w nim dodatki niesamoistne takie jak: „Oświata i Wychowanie”, „Sport i Wychowanie”, „Nauka i Wiedza”, „Prawo i Życie”, „Dziennik Sportowy”, „Kolumna Młodych”, ’’Literatura i Sztuka”, „Walka”, „Kobieta w Polsce i Swiecie”, „Kolumna Młodych”, „Lajkonik”. W latach 1945-1950 przypadło do badań po 75 numerów, w 1951 r. - 71 numerów, w latach 1952-1969 po 65-66 numerów, w 1970 r. - 19 numerów. Do badań w II części pracy nie uwzględniono dodatków samoistnych wydawniczo, które zasługują na odrębne opracowanie. Praca składa się z dwóch części. Pierwsza część obejmuje dzieje „Dziennika Polskiego” w latach 1945-1970, a wprowadzeniem do niej jest rozdział „Społecznopolityczne uwarunkowania działalności prasowo-wydawniczej w latach 1945-1970”, który uzupełnia kolejny rozdział pt. „Lokalne konteksty: krakowski ośrodek wydawniczy w pierwszych latach powojennych”. W rozdziale trzecim opisano powstanie i rozwój „Dziennika Krakowskiego” (pod takim tytułem pismo ukazało się po raz pierwszy, później zmieniło nazwę na „Dziennik Polski”), omówiono w nim szczegółowo powstanie pisma, warunki pracy, skład redakcji oraz dokonano ilościowej i jakościowej analizy zawartości ośmiu numerów „Dziennika Krakowskiego”. W kolejnych rozdziałach przedstawiono rozwój i tematykę „Dziennika Polskiego” w latach 1945-1948, 1949-1956 i 1957-1970, a uwzględniono w nich m.in. zmianę tytułu pisma w 1945 r„ wysokość nakładów i cenę, skład redakcji, stałe działy i rubryki, organizowane akcje, konkursy, przeprowadzone ankiety, tematykę, a także zaprezentowano dodatki i kolumny tematyczne pisma ukazujące się w tychże latach („Akademik Krakowski”, „Dziennik Literacki”, „Dziennik Młodych”, „Dziennik Sportowy”, „Gazeta Dzieci”, „Ilustracja Polska”, „Kobieta w Polsce i Świecie”, „Kolumna Młodych”, „Kolumna studencka”, „Lajkonik”, „Literatura i Sztuka”, „Myśl Akademicka”, „Nauka i Wiedza”, „Od A do Z”, „Oświata i Wychowanie”, „Prawo i Życie”, „Problemy zdrowia fizycznego i psychicznego”, Sport i Wychowanie Fizyczne”, „Sprawy Słowiańskie”, „Walka”, „Życie Gospodarcze”, „Życie Sportowe”). Kolejny rozdział zatytułowany „"Dziennik Polski" w świetle ocen Wydziału Propagandy KW PPR i KW PZPR w Krakowie” powstał w oparciu o materiały przechowywane w Archiwum Państwowym m. Krakowa: akta Urzędu Wojewódzkiego, protokoły posiedzeń Kolegium Prasowego Wydziału Propagandy Komitetu Wojewódzkiego PPR w Krakowie z lat 1946-1948, dokumenty Wydziału Propagandy KW PZPR z lat 1954- 1970 (tu między innymi wykorzystano oceny i informacje dotyczące działalności redakcji „Dziennika Polskiego”, protokoły posiedzeń Komisji Prasy, Wydawnictw KW PZPR, protokoły posiedzeń Komisji KW PZPR ds. Prasy i Wydawnictw, informacje dotyczące działalności Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich, informacje dotyczące działalności POP przy redakcjach prasy, radia, TV), protokoły ingerencyjne dotyczące „Dziennika Polskiego” z lat 1960-1963, 1965-1968. W rozdziale tym przedstawiono ocenę pisma i jego niektórych dodatków, zamieszczanych artykułów, pracy redakcji, poszczególnych dziennikarzy, POP działającej przy redakcji pisma, ocenę problematyki kulturalnej, światopoglądowej i ideowej, a także zaprezentowano ingerencje cenzorskie. Podsumowującym pierwszą część pracy jest rozdział „Cóż to byłby za Kraków...”. Druga część obejmuje problematykę książki i jej upowszechniania, a wprowadzeniem do niej jest rozdział „Wybrane problemy kultury książki w Polsce w latach 1945-1970”. W kolejnym rozdziale pt. „Problemy kultury książki na łamach "Dziennika Polskiego" w latach 1945-1970 w świetle statystyki” przedstawiono analizę ilościową publikacji dotyczących książki i jej upowszechniania, wypowiedzi dziennikarskich i niedziennikarskich, a następnie analizę ilościową publikacji z podziałem na 4 główne części: Instytucje związane z książką, Problematyka książki, Upowszechnianie książki, Wypowiedzi Inne. W rozdziale zatytułowanym „Instytucje związane z książką na łamach "Dziennika Polskiego"” opisano publikacje związane z wydawnictwami, księgarniami i antykwariatami oraz bibliotekami i archiwami, następnie zaprezentowano „Problematykę książki na łamach "Dziennika Polskiego"”, a w szczególności utwory literackie zamieszczane w piśmie, recenzje, artykuły i informacje o książce, publikacje o twórcach. W rozdziale „Upowszechnianie książki na łamach "Dziennika Polskiego"” przedstawiono organizowane przez Redakcję „Dziennika Polskiego” akcje, ankiety, konkursy i plebiscyty związane z książką oraz inne formy propagowania książki takie jak aukcje, kiermasze, targi książki, wystawy, imprezy literackie, kluby literackie i czytelnicze, publikacje o literaturze. Rozdział „Wypowiedzi inne” uzupełnia tę część pracy, a kończy ją rozdział podsumowujący. Pracę zamykają aneksy, w których zamieszczono spis utworów literackich opublikowanych w latach 1945-1970 na łamach „Dziennika Polskiego” i jego dodatków niesamoistnych, bibliografia oraz indeks nazwisk i kryptonimów. Praca niniejsza nie pretenduje do miana monografii, pomimo tego, iż pierwsza część poświęcona jest powstaniu, rozwojowi i tematyce pisma. Wiele tematów jedynie zasygnalizowano. Ważnym wydaje się podjęcie kolejnych badań i zaprezentowanie w następnych pracach m.in. sylwetek redaktorów naczelnych i pozostałych pracowników pisma, ukazanie wpływu kolejnych redaktorów naczelnych na pismo i tematy w nim zamieszczane, sposobów przedstawiania ważnych wydarzeń w „Dzienniku” i porównanie ich z publikacjami dotyczącymi tych tematów w innych gazetach, dogłębne zbadanie sprawy nakładu i kolportażu „Dziennika Polskiego”. Przedmiotem badań była przede wszystkim sama gazeta i jej zawartość, jednakże w pierwszej części poszerzono część informacji, które mogą być przydatne w opracowaniu pełnej monografii pisma. Również wspomnienia, które wykorzystano do pracy -z perspektywy dnia dzisiejszego - mogłyby ulec weryfikacji. Głównym celem niniejszej pracy było udowodnienie, że „Dziennik Polski”, niezależnie od tego, iż był dziennikiem ogólnoinformacyjnym oraz niezależnie od panującej sytuacji politycznej, bardzo dużo uwagi poświęcał szeroko pojętej książce i jej upowszechnianiu, a przeprowadzone badania w pełni tę tezę potwierdzają.pl_PL
dc.language.isoplpl_PL
dc.publisherKatowice : Uniwersytet Śląskipl_PL
dc.subjectczasopismo Dziennik Polskipl_PL
dc.subjectDziennik Krakowskipl_PL
dc.subjectDziennik Polskipl_PL
dc.subjectczasopisma polskiepl_PL
dc.title"Dziennik Polski" w latach 1945-1970 : problematyka książki i jej upowszechnianiapl_PL
dc.typeinfo:eu-repo/semantics/doctoralThesispl_PL
Appears in Collections:Rozprawy doktorskie (W.Hum.)

Files in This Item:
File Description SizeFormat 
Lisowska_Kozuch_Dziennik_Polski_w_latach_1945_1970.pdf18,5 MBAdobe PDFView/Open
Show simple item record


Items in RE-BUŚ are protected by copyright, with all rights reserved, unless otherwise indicated.