Skip navigation

Please use this identifier to cite or link to this item: http://hdl.handle.net/20.500.12128/5159
Title: Komputerowe wspomaganie procesu kształtowania umiejętności kluczowych uczniów szkół podstawowych
Authors: Huk, Tomasz
Advisor: Juszczyk, Stanisław
Keywords: nauczanie informatyki; uczenie się; edukacja; nauczanie
Issue Date: 2007
Publisher: Katowice : Uniwersytet Śląski
Abstract: Przedstawiona w niniejszej pracy problematyka wpisuje się w obszar zainteresowań edukacyjnych Państw Unii Europejskiej upowszechnienia nowych podstawowych umiejętności i postaw. Przeprowadzone badania, wnioski końcowe i uogólnienia skoncentrowane zostały na komputerowym wspomaganiu procesu kształtowania umiejętności kluczowych uczniów szkół podstawowych, a ogólna struktura dysertacji obejmuje część teoretyczną poruszanych zagadnień, część metodologiczną i część dotyczącą analizy wyników przeprowadzonych badań i wniosków końcowych. W rozdziale pierwszym przedstawiona została analiza pojęcia „umiejętności”, która obejmuje przeszło sto pięćdziesięcioletnią cezurę czasową. Rozdział drugi „Miejsce komputera w teoriach kształtowania umiejętności” poświęcony został konstruktywistycznym i kognitywnym teoriom nauczania, które zwracają uwagę na podstawy i znaczenie poszczególnych elementów procesu uczenia się i kontekstu społecznego w stymulowaniu intelektualnego i emocjonalnego zaangażowania uczącego się w przebieg tego procesu. W rozdziale tym przedstawione zostały również teorie: uczenia się kulturowo-społecznego, uczenia się programowanego, równoległego i rozproszonego modelu przetwarzania informacji, kształcenia wielostronnego. Dopełnieniem przedstawionych teorii są opisane style uczenia się i nauczania. Rozdział trzeci omawia problematykę rozróżnienia pojęć „kompetencje” a „umiejętności” w Unii Europejskiej, ponieważ niektóre kraje w swoich systemach edukacyjnych używają terminu „podstawowe” lub „kluczowe kompetencje” w kontekście kształcenia ogólnego, zachowując termin „umiejętności” (ang. skills) dla kształcenia zawodowego. Przeprowadzona w oparciu o „Podstawę Programową dla Sześcioletnich Szkół Podstawowych i Gimnazjów” identyfikacja umiejętności kluczowych przedstawiona została w rozdziale czwartym. Opisane zostały tu następujące umiejętności4: - planowania, organizacji i oceny własnej nauki; - komunikowania się; - współdziałania w zespole; - twórczego rozwiązywania problemów; - wykorzystania informacji i posługiwania się technologią informacyjną; - połączenia wiedzy z praktyką; - rozwijania zainteresowań i sprawności umysłowych; - rozwiązywania konfliktów. Warto wspomnieć pomimo tego, że zapis o umiejętnościach kluczowych znajduje się we wspomnianej Podstawie Programowej, o umiejętnościach tych nauczyciele często zapominają, skupiając się tylko i wyłącznie na treściach nauczanego przedmiotu. Z różnych względów jest to zrozumiałe, chociażby z braku dostępnych programów nauczania przedmiotów, których treści kładą szczególny nacisk na rozwój tych umiejętności. Kolejny rozdział piąty poświęcony został charakterystyce sprzętu komputerowego wykorzystywanego podczas kształtowania umiejętności kluczowych. Z kolei rozdział szósty dotyczy metodycznych aspektów nauczania informatyki w klasach IV-VI. Zaprezentowane kwestie związane są z wykorzystywaniem form i metod nauczania informatyki, a także z systemem oceny i pomiaru umiejętności kluczowych na lekcjach informatyki. Przedstawiona w rozdziale siódmym koncepcja metodologiczna badań własnych odnosi się do głównego problemu badawczego, który zawiera się w pytaniu: W jaki sposób kształtowane na lekcjach informatyki umiejętności kluczowe pozwalają wpływać na zwiększenie poziomu osiągnięć szkolnych? Sformułowanie głównego problemu badawczego i problemów szczegółowych pozwoliło na dobór odpowiednich metod badawczych. Główną zastosowaną metodą badań był naturalny eksperyment pedagogiczny zakładający istnienie dwóch sytuacji różniących się między sobą czynnikiem eksperymentalnym wprowadzonym do jednej z nich. Zastosowany został tutaj retest i posttest w identycznej postaci. Poza metodą główną, posłużono się również metodą sondażu diagnostycznego, testem osiągnięć szkolnych, techniką socjometryczną, obserwacją i analizą dokumentów, jako metodami i technikami uzupełniającymi. W rozdziale ósmym scharakteryzowano teren badań i uwarunkowania związane z kształtowaniem umiejętności kluczowych, a na podstawie przeprowadzonego sondażu diagnostycznego dokonano szczegółowej charakterystyki badanego środowiska szkolnego. Rozdział dziewiąty poświęcony został analizie wyników naturalnego eksperymentu pedagogicznego. Wnikliwa analiza jakościowa poparta została analizą statystyczną, w której posłużono się testem t-Studenta. Przeprowadzenie naturalnego eksperymentu pedagogicznego wśród uczniów klas szóstych szkoły podstawowej, dostarczyło wielu cennych informacji, które posłużyły do opracowania wniosków końcowych i uogólnień w tym wniosków praktycznych, zawarte one zostały w rozdziale dziesiątym. Najważniejsze z nich dotyczą: - Określenia metod i form kształtowania umiejętności kluczowych przez nauczycieli na lekcjach w szkole podstawowej. - Określenia typu oprogramowania komputerowego stosowanego w kształtowaniu umiejętności kluczowych przez nauczycieli informatyki w szkole podstawowej. - Określenia typu urządzeń wejścia i wyjścia stosowanych w kształtowaniu umiejętności kluczowych przez nauczycieli informatyki w szkole podstawowej. - Określenia poziomu wpływu komputerowego wspomagania kształtowania umiejętności kluczowych na lekcjach informatyki na osiągnięcia dydaktyczne uczniów klas IV – VI w szkole podstawowej. - Wykorzystania przez uczniów umiejętności kluczowych kształtowanych podczas lekcji informatyki na innych przedmiotach w szkole podstawowej. - Wskazówek dla nauczycieli informatyki przydatnych w kształtowaniu umiejętności kluczowych u uczniów klas IV-VI szkoły podstawowej. Konsekwencją przedstawionych powyżej wniosków jest próba wywołania zmian w podejściu do kształtowania umiejętności kluczowych w szkole podstawowej. Zmiany takie, według T. Lewowickiego „(...) są niewątpliwie pożądane, czynią edukację bardziej funkcjonalną, zbliżoną do rzeczywistych potrzeb uczestników procesów oświatowych.” Nie powinny one „(...) być traktowane jako zasadnicze reformy oświaty i nie mogą niejako rekompensować skutków i niekorzystnych zjawisk występujących w edukacji.” Ograniczenie badanej problematyki do zagadnień związanych z komputerowym wspomaganiem procesu kształtowania umiejętności kluczowych uczniów szkół podstawowych stanowi realizację założeń dokumentu przyjętego przez Parlament Europejski i Radę Unii Europejskiej. A wiec przeprowadzone badania i wysnute wnioski końcowe dotyczą procesu dydaktycznego zakładającego po zakończeniu wstępnej edukacji nabycie przez uczniów umiejętności kluczowych w stopniu przygotowującym ich do dorosłego życia, a w tym do podjęcia dalszej nauki. Przedstawione wnioski praktyczne, wyznaczają dla współczesnej polskiej szkoły zadania, których realizację wspiera technologia informacyjna. Sprawia ona, że nauka może stać się łatwiejsza, mniej uciążliwa, a także skuteczniejsza, szybsza oraz bardziej interesująca, inspirująca zaangażowanie ucznia. Ponieważ współczesna szkoła nie powinna ograniczać możliwości wypowiadania się uczniów jedynie w formie werbalnej, czy pisemnej, lecz powinna umożliwiać im wykorzystanie dostępnych mediów elektronicznych. Wiele zadań, które do tej pory uczniowie wykonywali w swych zeszytach, z powodzeniem wykonywane są z wykorzystaniem komputera, co ma miejsce podczas tworzenia prezentacji multimedialnych. A zatem rozwój technologii informacyjnej sprzyja kształtowaniu umiejętności kluczowych, ważnych w kształtującym się społeczeństwie wiedzy.
URI: http://hdl.handle.net/20.500.12128/5159
Appears in Collections:Rozprawy doktorskie (WNS)

Files in This Item:
File Description SizeFormat 
Huk_Komputerowe_wspomaganie_procesu_ksztaltowania_umiejetnosci.pdf4,12 MBAdobe PDFView/Open
Show full item record


Items in RE-BUŚ are protected by copyright, with all rights reserved, unless otherwise indicated.